Konkuista E Amerikes

Eseistika e Todorov-it dallohet në mënyrë të veçantë për larminë e tematikës dhe personazheve, përmes të cilëve autori komunikon mendimin e tij. Jo rastësisht Konkuista e Amerikës ndahet në katër akte, zbulimi, pushtimi, dashuria dhe njohja, të cilat shpjegohen me leximin e dëshmive historike të shkëputura nga personazhe si Kolombi, Las Casas, Sepúlveda, Durán, Sahagún dhe kronistët e ngjarjeve që kanë për protagonistë mbretin astek Montezuma dhe Cortés-in, udhëheqësin e ekspeditës spanjolle në Meksikë (1519). Todorov-i vendos përballë dy botë, të Vjetrën dhe të Renë, me tradita, sisteme vlerash, histori e perspektiva të ndryshme nga njëra-tjetra, dhe gërsheton detajet e ekspansionizmit europian me panoramën antropologjike të indianëve. Libri përshkruan ngjarje rrëqethëse nga masakrat spanjolle dhe sakrificat njerëzore të astekëve, zbret në thellësitë e botëkuptimit të indianëve, evidenton shkaqet e dështimit të tyre përpara spanjollëve paralelisht me shkaqet e triumfit të spanjollëve, përshkon fazat e zbulimit, pushtimit, sundimit dhe tjetërsimit. Megjithëse dy botët vihen përballë, autori nuk ka aspak për qëllim theksimin e përplasjes e aq e tepër të hierarkisë së civilizimeve. Madje Todorov-i vendos në ekuilibër dy realitetet kur pohon se «njeriu mund të ngurrojë nëse i duhet të zgjedhë mes një shoqërie që bën flijime dhe një shoqërie që kryen masakra»: për Todorov-in sakrifica është vrasje fetare dhe publike, por nuk ndodhet në pozita superiore as vrasja spanjolle, e cila sipas tij është masakër, mundësisht e fshehur. «Nëse aty-këtu ua kam njohur epërsinë, nuk është për t’u bërë elozhe konkuistadorëve», shkruan Todorov-i, sepse «është e nevojshme të analizohen armët e pushtimit, po deshëm që një ditë ai të reshtë». Prandaj konfrontimi që kërkon të realizojë Todorov-i duhet kërkuar përtej rrezikut akut të rrëshqitjes në krahasimin (ende sot aktual) të “shoqëri të civilizuara vs. shoqëri të pacivilizuara”.